Day - 1

Bi-lobe tank nedir?

A double cylindrical cargo tank that allows better utilisation of hold space.
Pasted image 20251028142251.png

Bleve / Bleve patlaması nedir?

Kaynayan sıvı - genleşen buhar patlaması.

Boiling Liquid Expanding Vapour Explosion. BLEVEs are associated with the rupture, under fire conditions, of a pressure vessel cantaining liquefied gas.

Video:
https://www.youtube.com/watch?v=UM0jtD_OWLU

Blowdown nedir?

Pasted image 20251028143600.png
Definition:
Blowdown is the difference between actual popping pressure of a pressure relief valve and the actual re-seating pressure, expressed as a percentage of set pressure or in pressure units.

Detaylı anlatım:
Blowdown, bir basınç tahliye vanasının (Pressure relief valve) açılma (popping) basıncı ile yeniden kapanma (reseating) basıncı arasındaki farktır. Bu fark genellikle ayarlanan açılma basıncının yüzdesi olarak ifade edilir.
Pasted image 20251028144259.png
Basınç tahliye vanası, sistem içindeki basınç belirlenen açılma basıncına (set pressure) ulaştığında açılır.

Bu olaya popping pressure denir.

Vana açıldığında sistemdeki fazla basınç dışarı atılır.

Basınç düştükçe vana tekrar kapanır, ancak kapanma basıncı, açılma basıncından biraz daha düşük olur.

Bu düşük kapanma basıncı değeri re-seating pressure olarak adlandırılır.

İşte bu iki değer arasındaki fark blowdown’dur.

Video anlatım:
https://www.youtube.com/watch?v=Oo1PfzBheLI

BOG (Boil-Off Gas) nedir?

The vapour produced above the surface of a boiling liquid cargo. The boiling is caused by heat ingress into the cargo tank or by a drop in pressure in the tank.

Pasted image 20251028145637.png

BOG (Boil-Off Gas), sıvılaştırılmış gaz kargonun (örneğin LNG — sıvılaştırılmış doğal gaz) bulunduğu tankta, ısı girişi (heat ingress) veya basınç düşmesi (pressure drop) nedeniyle sıvı yüzeyinden doğal olarak buharlaşan gazdır.

BOR nedir? (Boil-Off Rate)

BOR, kargonun taşıma süresince doğal olarak buharlaşan miktarını, toplam sıvı kargo miktarına oranla ifade eder.
Genellikle %/gün (yüzde/gün) birimiyle gösterilir.
Pasted image 20251028150528.png

Cool-Down?

The operation to reduce the temperature of a cargo tank to a temperature at which it is safe to commence the loading of LNG into the tank.

Kargo tanklarının sıcaklığını, yükün emniyetli şekilde yüklenebileceği sıcaklığa düşürme işlemidir.

Costald Equation Nedir?

Costald: COrresponding STAtes Liquid Density kelimelerinin kısaltmasıdır.

Costald Equation, özellikle LPG ve diğer sıvı gaz karışımlarının yoğunluğunu hesaplamak için kullanılan bir yöntemdir; adı “COrresponding STAtes Liquid Density”nin kısaltmasıdır. Farklı moleküllerden oluşan bir karışımın sıvı yoğunluğu, sadece bileşenlerin saf hallerindeki yoğunluklarının ortalaması alınarak doğru şekilde bulunamaz, çünkü moleküller birbirleriyle etkileşir ve hacim değişiklikleri oluşur; Costald yöntemi, her bileşenin sıcaklığa bağlı saf sıvı yoğunluğunu alır ve karışım içindeki moleküllerin birbirleriyle etkileşimlerini düzeltme faktörleriyle hesaba katarak, karışımın gerçek sıvı yoğunluğunu tahmin etmeyi sağlar. Bu hesaplama, LNG veya LPG tankerlerinde kargo miktarını ve hacmini doğru belirlemek için hayati öneme sahiptir ve detaylı formüller ile tablolar SIGTTO’nun “Quantity Calculations LPG and Liquid Gases” yayınında bulunabilir.

Cryogenic Nedir?

Cryogenic: Konvansiyonel soğutma yöntemlerinin uygulayabildiği sıcaklıkların altındaki sıcaklıklarla ilgili veya bu sıcaklıkların üretilmesi ve kullanılmasını içeren işlemlerle ilgili anlamına gelir. Cryogenic sistemler için üst sıcaklık sınırının kesin tanımı günümüzde evrensel olarak kabul edilmiş değildir; bu yayının kapsamı açısından ise “cryogenic” terimi, hizmet sıcaklıkları eksi 80 °C (-80°C) altındaki durumları ifade etmek üzere kabul edilmiştir. (LPHG4)

Pasted image 20251028190932.png

ESD Valve Nedir?

Emergency Shutdown (ESD) Valves: These are automatic or manually operated valves fitted at ship and shore and are programmed to close in times agreed prior to the star t of cargo operations. Ship 's ESD valves are required to have a maximum closing time of 30 seconds.

ESD valfleri, LNG/LPG gemilerinde ve terminalde acil durumlarda kargo akışını güvenli bir şekilde durdurmak için kullanılan otomatik veya manuel valflerdir. Gemi tarafındaki valfler maksimum 30 saniye içinde kapanacak şekilde tasarlanır ve programlanır, bu sayede sızıntı ve kazaların önüne geçilir.

Entalpi, Entropi, Egzotermik, Endotermik kavramlarını hatırlayalım;

Entalpi, bir sistemin toplam enerji içeriğini ifade eden termodinamik bir büyüklüktür ve hem sistemin iç enerjisini hem de sistemin dışarıya yaptığı işin etkisini içerir. Isı transferi ve kimyasal reaksiyonlarda özellikle kullanılır; örneğin bir kimyasal reaksiyon sırasında entalpi değişimi (ΔH) sistemin ısı alıp verdiğini gösterir.

Entropi, bir sistemin düzensizlik veya rastgelelik ölçüsüdür ve termodinamikte sistemin mikroskobik olası durumlarının sayısını temsil eder. Yüksek entropi, daha fazla düzensizlik ve enerji dağılımı anlamına gelir; evrende doğal süreçler genellikle entropiyi artıracak şekilde gerçekleşr.

Egzotermik, bir süreç veya reaksiyon sırasında ısı açığa çıkaran olayları tanımlar. Örneğin, odun yanarken çevreye ısı verir; reaksiyon sonucu sistemden çevreye enerji aktarımı olur ve genellikle çevre sıcaklığı artar.

Endotermik, bir süreç veya reaksiyon sırasında ısıyı çevreden alan olayları ifade eder. Örneğin suyun buharlaşması sırasında enerji çevreden alınır; sistem bu enerjiyi kullanarak kimyasal bağlarını veya faz değişimini gerçekleştirir, bu yüzden çevre soğur.

FLNG nedir?

Floating LNG Facility.

FP nedir?

FP: Fully-Pressurised (Tam Basınçlı). Bunlar genellikle denizdeki en küçük sıvı gaz taşıyıcılarıdır (yaklaşık 5.000 metreküp civarında, bazıları daha büyük olabilir) ve ürünleri ortam sıcaklığında taşırlar; tanklar 20 bar’a kadar basınca dayanacak şekilde tasarlanmış silindirik veya küresel çelik basınç tanklarıdır. Bu gemiler re-liquefaction sistemiyle donatılmamıştır ve küçük gaz terminallerine LPG ve kimyasal gaz taşımak için basit ve ekonomik bir yöntem sunarlar.

FPSO nedir?

Floating Production Storage and Offloading (Yüzer Üretim, Depolama ve Boşaltma Tesisi). Hem petrol ve gaz üretim kapasitesine sahip olan hem de ürünleri boşaltılana kadar depolayabilen bir gemidir. FPSO’lar, hidrokarbonların gemi tarafından toplanabilmesi için deniz altı kuyularına bağlanır ve ürünler gemide işlendikten sonra daha küçük gemilere veya deniz altı boru hatlarına teslim edilmeye hazır hale getirilir. FPSO’lar kalıcı olarak demirlenebilir, ancak gerektiğinde diğer sahalara da taşınabilir.

Pasted image 20251028192706.png

FR nedir?

FR: Fully-Refrigerated (Tam Soğutmalı). Bu gemiler, ürünü yaklaşık atmosfer basıncında taşır ve sıcaklıklar kargo türüne bağlı olarak eksi 5°C (-5°C) ile eksi 55°C (-55°C) arasında değişir. Prizmatik veya kutu şeklindeki tanklar, özel düşük sıcaklık çeliğinden yapılmış olup yoğun şekilde yalıtılmıştır. Ana tanktan sızıntıya karşı korunmak için ikincil bir bariyer de bulunur. LPG taşındığında, olası bir sızıntı durumunda yanıcı bir atmosfer oluşmasını önlemek için tank hacimleri inert gaz ile doldurulur. Bu gemilere güçlü re-liquefaction (yeniden sıvılaştırma) üniteleri kurulmuştur ve genellikle 30.000 ile 85.000 metreküp arasında değişen büyüklüklere sahiptirler.


28.10.2025 Prepared by Burak DEMİRCİ